Slipaj

Slipaj nedir? Slippage ne demek? Forex yatırımcılarının karşılaşmak istemediği bir durum olan bu kavram çoğu yerde karşınıza çıkmıştır. İngilizce karşılığı Slippage olan bu terimin kelime anlamı kayma demektir. Farklı kullanımlardan dolayı yatırımcılar da Slippage nedir ve slippage tolerance nedir şeklinde sorular sormakta. Gelin bu konuya derinlemesine bakalım.

Slipaj Nedir? Slippage Ne Demek?

Slipaj, forexte açılan bir işlemin kapatılırken verilen piyasa emir seviyesi ile emrin gerçekleştiği fiyat arasında meydana gelen fiyat kaymasıdır. Bu fiyat kayması genel olarak yatırımcıların zararına sonuçlanır. Bu yüzden de mağduriyet durumları ortaya çıkmaktadır.

Slipaj ne demek sorusunu cevapladıktan sonra nasıl oluşur konusuna da değinelim. Bu fiyat kaymaları genellikle forex piyasasında volatilitenin yüksek olduğu zamanlarda oluşur. Dalgalanmaların fazla olması durumunun bir haberden veya açıklanan bir veriden kaynaklı olma olasılığı yüksektir.

Verilen piyasa emri bu durum oluştuğunda planlanandan daha düşük veya daha yüksek bir fiyattan uygulanabilir. Yatırımcılar bu gibi durumlarda kendilerini limit emirleri vererek veya piyasa emirlerinden kaçınarak koruyabilir.

Slippage forex piyasasında nasıl oluşur bir örnek vererek açıklayalım. Diyelim ki EUR/TRY paritesinde fiyat 6,30 dan alış pozisyonu açtınız. Fiyat 6,35 olduğunda kar al ve 6,25 olduğunda ise zarar durdur emri koydunuz. Ancak fiyatta ani bir hareket olduğunu ve 6,20 ye indiğini varsayalım.

Bu durumda zarar durdur emri koyduğunuz 6,25 seviyesinde fiyat oluşmaz bunun nedeni ise fiyattaki ani değişimdir. O sırada alıcı ve satıcı emir vermediğinden işlem oluşmamış demektir. Bu yüzden de zarar durdur emrinize en yakın oluşan fiyatta emir gerçekleşir.

6,25 seviyesine zarar durdur emri koymanıza rağmen bu emir 6,20 de gerçekleşti. Böyle bir durumda daha fazla zarar etmiş olacaksınız. Genellikle önemli verilerin açıklandığı anlarda bu durumla karşılaşılır. Fiyattaki dalgalanma aşağı ve yukarı yönlü olabilir.

slipaj nedir

Forex piyasası her ne kadar dünyanın en likit piyasası olma özelliği taşısa da yani her fiyatta alıcı ve satıcılar karşılaşsa da yine de bazen bu gibi durumlar ortaya çıkabilmekte.

Ancak bu, slipajın her zaman yatırımcıların aleyhine olacağı anlamına gelmemektedir. Eğer fiyatta ani bir yükselme meydana gelirse ve bu da belirlemiş olduğunuz kar al noktasının üzerinde gerçekleşirse bu durumda fazladan kar elde etmiş olursunuz. Buna da pozitif slipaj denmektedir.

Görüldüğü üzere slipaj bazı durumlarda yatırımcı lehine bazı durumlarda ise yatırımcı aleyhine meydana gelebilmektedir. Yatırımcının lehine olan durumlarda bir sorun yoktur. Ancak aleyhine olanlar şikayet sebebi olmaktadır. Hatta bazı forex firmaları slipajı bahane ederek aslında olmayan bir durumdan dolayı yatırımcıları mağdur edebiliyor.

Bu gibi durumlarla karşılaşmamak için güvenilir forex şirketleri ile işlem yapmanızı tavsiye ederim. Özellikle son zamanlar yatırımcılarına iyi hizmet sunan Olive Markets slipaj konusunda da güven veriyor diyebilirim.

Slipaj Ne Zaman Oluşur?

Slippage ne zaman oluşur diye baktığımızda, karşımıza önemli karar ve haberlerin geldiği zamanlar çıkıyor. Bu haber ya da kararlara istinaden arz ve talep değişebilmektedir. Bu nedenle fiyatlarda beklenilen ya da beklenmeyen şekilde hızlı hareketler alabilmektedir.

Hızlı hareketler yani volatilitenin yüksek olması, fiyatlarda slipaj oluşmasına neden olur. Yani her kademede fiyat oluşmaz ve fiyatlar atlaya atlaya gidebilir. Mesela dolar fiyatı 8,20 TL iken önemli bir haber geldiğinde aniden 8,40 TL olabilir. Aradaki fiyatlarda alıcı ve satıcı olmayabilir.

Bu nedenle önemli veri anlarında işleme girmek, riskli görünmektedir. Yatırımcılar, haberi ve fiyat artışını görünce hemen işlem açarak kar elde etmek isteyebilir ancak bu durum birçok riski barındırabilir. Büyük ihtimalle karar geldiğinde, birçok kişi sizin gibi düşündüğü için alım yapar ve fiyatlar yükselir. Ancak bu zirve olabilir ve o andan itibaren fiyatlar düşüşe geçebilir.

Tüm bu sorunlarla karşılaşılmaması için ekonomik takvim takip edilmelidir. Ekonomik takvimde, işlem yaptığınız ya da yapacağınız ürünü etkileyecek haber ya da karar günlerini takibe almalısınız. Böylece önceden hazırlıklı olabilirsiniz.

Mesela dolar alıp satıyorsanız, FED kararlarını yakından takip etmelisiniz. Çünkü FED, ABD Merkez Bankası’dır. Yapacağı açıklamalar doğrudan ya da dolaylı olarak dolar fiyatlarını etkileyecektir. Özellikle faiz artırma ya da düşürme kararlarına ilişkin yapılan açıklamalar, dolar fiyatında hızlı hareketliliğe yola açabilir.

Genellikle FED faiz artırdığında dolar artar. Ancak önceden artacağına yönelik bir sinyal verilirse ya da beklenti oluşursa, piyasa bu beklentiyi önceden fiyatlayabilir. Karar açıklandığında da fiyatta değişim olmayabilir ya da fiyat düşebilir.

Tüm bunlar slipaj oluşmasına neden olur. Ayrıca hızlı fiyat hareketlilikleri olduğunda, alış ile satış fiyatı arasındaki makas açılır. Bu da karınızı azaltır ya da zararınızı artırabilir.

Siz de günlük olarak yatırım yapmayı düşünürseniz, önemli karar anlarına dikkat etmelisiniz.

Slipajdan Kaçınma Yolları Nelerdir?

Slipajdan kaçınmak için bazı yöntemleri uygulayabilirsiniz. Özellikle işlem yapılan finansal ürünlerin tercihi burada çok önemlidir. Likiditesi yüksek ürünlerde işlem yapmak her zaman slipaj açısından daha avantajlıdır.

Yüksek işlem hacmi olduğu için her kademede fiyat oluşur ve yatırımcılar, slipajla daha az yüz yüze gelirler. Hisse senedi ve vadeli işlemler de bu anlamda tercih edilebilir.

Dünyada en çok işlem göre para birimleri dolar ve Euro’dur. Dolar, ABD’nin para birimi iken Euro, Avrupa Birliği’nin para birimidir. Dolayısıyla çok büyük işlem hacmi bulunmaktadır. Bu para birimlerinde işlem yaparken ABD ve Avrupa piyasalarının açık olduğu saatleri tercih etmek mantıklı olacaktır.

Özellikle Londra ve New York piyasalarının açık olduğu saatlerde, işlem hacmi zirve yapacağı için fiyat kaymaları minimuma inecektir. Elbette yine de önemli karar anlarında slipaj yaşanabilir.

Çünkü slipajı tamamen ortadan kaldırmanın bir yolu yoktur. Hangi piyasada işlem yaparsanız yapın az da olsa slipaj ile karşılaşabilirsiniz. Önemli olan sizin bundan kaçınmak için uğraşmanızdır.

Slippage Tolerance Nedir?

Finansal piyasalarda işlem yapan yatırımcılar, slippage tolerance ne demek öğrenmek istemektedir. Slipaja çözüm olarak üretilen bu sistemin yatırımcılara önemli avantajlar sağladığını baştan söyleyebilirim. Yalnız günümüzde, bu özellik sadece kripto para piyasalarının bazılarında kullanılmaktadır.

Bu sistemde, oluşacak slipaja önlem olarak belirli bir miktarda alış fiyatı emrinde otomatik güncelleme yapılmaktadır. Ürün için alış emri verdiğinizde fiyat kayabileceği için emir sırasında fiyat kaymasından etkilenmemek için belirlenen orana slippage tolerance adı verilmektedir.

Slippage tolerance özelliği olan kripto para borsalarında kullanılan bu sistemde farklı oranlar bulunabilmektedir ancak genellikle %5-10 gibi oranların belirlenmesine izin verilmektedir. Özelliği anlamak için örneğe bakabiliriz.

Son dönemlerde çok popüler olan kripto para piyasalarında işlem yaptığınızı ve elinizde 1000 dolar olduğunu düşünelim. 1000 doların tamamıyla tanesi 100 dolar olan bir kripto paradan almak istiyorsunuz ve 100 dolar fiyatından alış emri verdiniz.

Emriniz gerçekleşirse, 10 tane o kripto paradan alabileceksiniz. Ancak emrinizde belirttiğiniz fiyat, siz emir verdiğiniz sırada hızlıca yükselebilir. Normal şartlarda, emir verdiğiniz fiyata gelinceye kadar alım işlemi yapamazsınız. Ancak kripto para piyasalarında yer alan slippage tolerance özelliği ile alım yapmanız mümkün olur.

slippage tolerance nedirDiyelim ki tolerance oranını %5 olarak belirlediniz. Bu maksimum %5’lik fiyat hareketinde, yine o kripto parayı alabileceğiniz anlamına gelir.

Fiyatın siz emir verdiğinizde, 103 dolara çıktığını düşünelim. Burada %3’lük bir artış oldu. Siz emrinizde %5 slippage tolerance oranı belirlediğiniz için bu fiyattan da alım yapılacaktır. %5’e kadar her fiyattan alım yapabilir. Siz de böylece fırsatı kaçırmamış olursunuz.

Bu durum kripto paralarda sık sık gerçekleştiği için böyle bir önlemin alınması, yatırımcıları önemli ölçüde rahatlatmıştır.

Ancak bu özelliğe sahip olan çok kripto para borsası yoktur. Bilinen Uniswap ve Pancakeswap adındaki 2 borsada slipaj tolerance özelliği bulunmaktadır. Bu borsalar merkeziyetsiz olmalarıyla bilinirler.

Slippage tolerance özelliğini kullanmak için bu borsaları tercih edebilirsiniz. İnternette Uniswap slippage tolerance nedir ya da Pancakeswap slippage tolerance nedir araştırması yaptığınızda, bu borsaların hangi özelliklere sahip olduklarını görebilirsiniz.

Slippage tolerance nasıl kullanılır? Slipajdan etkilenmemek için geliştirilen bu sistemi kullanacak yatırımcıların bu özelliğin sunulduğu bir borsayı tercih etmeli ve hesap açmalıdır. Hesap açtıktan sonra hangi kripto parayı alacaksa, o para için alım yapma ekranına gelmelidir.

Alım yapma ekranında, alım miktarı, alım fiyatı ve slippage tolerance oranı belirleme kısmı karşılarına çıkacak. Bu ekrandan alım miktarı, alım fiyatı ve slippage tolerance oranı belirlenmelidir.

Oran belirlenince size bu işlem gerçekleştiğinde, minimum ne kadar alım yapılabileceğini gösteren bir bilgi ile karşılaşacaksınız. Genellikle bu bilgi “minimum receieved” adıyla karşınıza çıkar.

Bu bilgide eğer slipaj maksimum sizin belirlediğiniz oranda olursa, ne kadarlık alım yapılacağı gösterilmektedir. Yatırımcıların burada aklı karışabilir ancak ne kadar basit bir şey olduğunu göstermek için bir örnek vermek istiyorum.

Yukarıda verdiğim örnekle aynı rakamlar olsun. Yani 1000 dolarınız var ve tanesi 100 dolar olan üründen almak istiyorsunuz ve %5 slippage tolerance oranı belirlediniz. Bu durumda eğer fiyat değişmezse 10 tane o paradan alabilecektiniz. Ancak slipaj olursa daha düşük miktarlarda alım yapabileceksiniz.

Siz tolerance oranını %5 olarak belirlediğiniz için minimum alım miktarı, bu oran üzerinden hesaplanacak yani fiyatın 105 dolar olduğunu varsayarak ne kadar alım yapabileceğinizi gösterecek.

Mesela 105 dolar olursa, 9,5 tane alabileceğinizi göreceksiniz. Bu bilgi çok önemli çünkü yatırımcılar slipaj oranına göre ne kadar daha az alım yapabileceğini işlem yapmadan önce görebiliyor ve kendisine uygun değilse vazgeçebiliyor. Ayrıca slipajdan korunarak işlemlerinin verimini koruyabiliyor.

Bildiğiniz üzere kripto paraların fiyatları anlık olarak çok hızlı değişebilmektedir. 1 gün içerisinde 2-3 kat yapan kripto paralara bile sık sık rastlanılır. Bu nedenle slipajı göz önüne almalı ve slippage tolerance kullanılmalıdır.

Siz emir verdiğinizde, alımın yapıldığını ya da yapılacağını düşünebilirsiniz ama önemli bir süre sizin emir fiyatınıza tekrar gelmeyebilir.

Ayrıca bu piyasada çok hızlı fiyat hareketlilikleri olduğu için kar al ve zarar durdur noktalarını belirleyerek işlemlerinize devam etmelisiniz. Eğer bu şekilde hareket etmezseniz, işlemlerinizde risk oluşabilir.

Hangi kripto para olursa olsun, kısa ya da uzun vadede büyük fiyat hareketliliklerinin olabileceğini unutmayın!

Slipaj Yapan Firmaları Anlama Yöntemi Nedir?

Eğer bir firmanın slipaj yapıp yapmadığını öğrenmek istiyorsanız yapmanız gereken şey işlemleriniz kapandıktan sonra girdiğiniz emirleri ve emrin gerçekleştiği fiyatı kontrol etmek olacaktır. Buna bakarak slipaja maruz kalıp kalmadığınızı kolay bir şekilde öğrenebilirsiniz.

Yatırımcılar bu durumu görmezden gelebiliyor. Yanızca kar veya zarara bakıp işlemleri kontrol etmeden devam edebiliyor. Ancak daha sonraki işlemler ve daha büyük zararlara uğramamak adına bu kontrolü yapmak gerekiyor.

Aslına bakarsanız slipajsız işlem vaadi çok da gerçekçi değil. Çünkü doğal olarak bu durum ortaya çıkabiliyor. Önemli olan bunun ne kadar sık olduğudur. Sık karşılaşılan bir durum olmadığından yani fiyat oluştuğundan çok büyük zararlar söz konusu olmamaktadır.

Firmalar slipaj konusunda bazı çözümler geliştirmekte. Örneğin verdiğiniz emirde fiyat oluşmazsa en yakın fiyattan işlemin yapılacağına dair bir uyarı sistemiyle sizin onayınız soruluyor. Eğer o esnada buna onay verirseniz o fiyattan emir gerçekleşiyor. Ancak bunun için o uyarıyı görmeniz şart. Aksi durumda onay vermek istemeseniz de emir yeni fiyattan gerçekleşiyor.

Kötü niyetli aracı kurumlar yatırımcılarını zarara uğratmak ve bundan kar elde etmek amacıyla slipajı bir koz olarak kullanabiliyor. Eğer aracı kurumunuzdan bu durumdan dolayı memnun kalmazsanız değiştirmenizi tavsiye ederim.

En Az Slipaj Olan Forex Firmaları Hangileri?

Forex piyasasında işlem yapabilmek için bir forex şirketi ile çalışılmalıdır. Tercih edilecek forex şirketinde slipajın ne sıklıkla uygulandığına ve önemli haber anları dışında da gereksiz slippage olup olmadığına bakılmalıdır.

Ben de sizlere slipaj ve diğer konularda en memnun olduğum şirketleri göstermek istiyorum. Sırasıyla Olive Markets, FxPro ve XM Forex, hem slipaj anlamında hem de özellikler anlamında en iyi forex şirketleri arasında yer almaktadırlar.

3 şirkette de işlemlerim oldu ve slipaj sorunuyla çok az karşılaştım. Siz de güvenilir ve avantajlı şartlar sunan bu firmalardan birini tercih edebilirsiniz.

Sektörün içinden gelmiş bir yatırımcı olarak 2012 yılından beri forex piyasası ile ilgiliyim. Bu blogda sizlere forex ve finansal piyasalar hakkında bilgilendirme sağlamayı amaçlıyorum.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here